buiten de zalen    

claudy jongstra

In de hal van het Fries Museum hangt een kunstwerk van 21 meter lang en 6 meter hoog in de entreehal van het Fries Museum, gemaakt door de internationale gerenommeerde kunstenares Claudy Jongstra. In 2009 kreeg Claudy Jongstra de opdracht van het Fries Museum om een kunstwerk te ontwerpen voor de entreehal. Met een team van 12 medewerkers heeft Jongstra vier jaren gewerkt aan het wandtapijt. Beleving van lucht, licht en aarde van Friesland zijn het uitgangspunt.‘Als ik aan Friesland denk, dan denk ik aan de weerbarstige kleigrond, de indrukwekkende luchten en het beroemde licht’, aldus Jongstra. Het wandtapijt is gemaakt van wol en zijde die met natuurlijke verfstoffen geverfd zijn: cochenille (purper), indigo  (blauw) en wouw (geel). Een rijk gedecoreerde 18de-eeuwse knooptechniek, guipure, markeert hierin de horizon.

michiel kluiters

Hoe weinig is er nodig om een illusie te wekken? Voor zijn bijdrage aan Phantom Limb: Art beyond Escher in het Fries Museum in Leeuwarden waagde Michiel Kluiters het om met schijnbaar minimale beeldmiddelen een compleet stelsel van ruimten te suggereren. Met de fotowerken Zaal I, II, III en de foto-installatie Toren zet hij de architectuur naar zijn hand. Dat komt omdat deze trompe-l’oeils wandvullend zijn en dus naadloos kunnen aansluiten op de werkelijke architectuur. Vanwege die schaal worden de beelden op de foto heel aannemelijk en ogen ze als herhaalde onderdelen uit de bestaande ruimten. Het maakt ze tot méér dan vrijblijvende suggesties: ze ontregelen je oriëntatie in het museum en vormen met de bestaande architectuur één totaalsculptuur. Kluiters: “Ik maak openingen die er niet zijn en laat wanden doorlopen waar ze normaal stoppen. Ik deconstrueer de bestaande architectuur.”

Een eigentijdse verwijzing naar de beroemde torens van Escher is het werk Toren op de liftschacht. De liftkoker staat als losstaand architectonisch element in de open, glazen entreeruimte van het museum en is slechts via de trappen en galerijen met de rest van het gebouw verbonden. Al in de entreehal op weg naar de lift word je verrast. De liftdeuren zijn omgeven door een lichte, okerkleurige ruimte die je zó binnen zou kunnen stappen. En op elke etage lijk je in die okerkleurige ruimte te kunnen verdwijnen: Kluiters keerde de liftschacht binnenstebuiten en laat je niet de veilige buitenkant maar juist het bínnenste van de toren ervaren.

Zaal II, Michiel Kluiters

proost, we heffen het glas …

Drinken en proosten horen bij elkaar en is van alle tijden, alleen dronk men vroeger allemaal uit hetzelfde glas. Dat glas ging rond zodat iedereen een slok kon nemen. Vanaf 24 januari 2018 is een presentatie van bijzonder glaswerk en zilver te zien. Dankzij de graveringen weten we nu wáár of op wie gedronken werd. Er werd geproost op de Stadhouder, op de Zeven Provinciën, op de eigen provincie, op de Staten en de stad en zelfs op de stadsdienaren, maar ook op vriendschap, huwelijk en geboorte en niet te vergeten op het welvaren van de handel, de landbouw en de zeevaart. Daarnaast is de zeldzame 16e-eeuwse glazen beker te zien die bekend is van Tussen Kunst en Kitsch. Het gaat om een beker uit 1599 waarin 22 namen van Friese adel gegraveerd zijn. Het glas is gemaakt in Antwerpen en is beschilderd met bladgoud en versierd met mascarons en rozetjes met een turkooizen pareltje. Geen ander Nederlands museum heeft een vergelijkbaar stuk in zijn bezit.