museumweek vrijheidsverhalen

Vier met ons de vrijheid! In het kader van de nationale museumweek (maandag 20 april t/m zondag 26 april 2020) brengen wij samen met 400 andere musea een digitale ode aan 75 jaar culturele vrijheid in Nederland. Op deze pagina vind je daarom een aantal uitgelichte 'vrijheidsverhalen' uit ons museum. Lees hier de uitgelichte voorwerpen, foto's en verhalen die te maken hebben met vrijheid, het thema van de Nationale Museumweek

nazi-kopstukken

Het is april 1943. Statig paraderen deze nazi-kopstukken door het centrum van Leeuwarden. De gelegenheid wordt onderstreept met een militaire parade, die plaatsvindt op wat in de oorlogsjaren ‘het Plein’ wordt genoemd, want de naam ‘Wilhelminaplein’ is verboden. Maar de oorlog heeft veel grotere gevolgen dan dit simpele verbod, vooral op de Joodse bevolking. Aan het begin van de oorlog verschijnen er overal borden met dezelfde tekst: ‘Voor Joden verboden’. Toegang tot parken, zwembaden, bioscopen en andere openbare plaatsen wordt hun ontzegd. Dan volgen de grootschalige Jodenvervolgingen. Tijdens de oorlogsjaren wordt het overgrote deel van de Joodse bevolking gedeporteerd en vermoord in de concentratiekampen.

Bezoek Arthur Seyss-Inquart aan Leeuwarden, 4 april 1943, collectie Fries Verzetsmuseum

friese vrijheidsstrijder

De zestiende-eeuwse Pier Gerlofs Donia is een alledaagse boer uit Kimswerd. Hij leidt een burgerlijk bestaan, totdat het noodlot toeslaat: zijn boerderij werd platgebrand door de Saksische overheersers. Pier laat er geen gras over groeien, verzamelt een bende gelijkgezinden en trekt ten strijde tegen de Saksen. Tegenwoordig staat ‘Grutte Pier’ bekend als dé Friese vrijheidsstrijder en is zijn legende gegroeid, net als zijn vermeende statuur. Deze reus van een man zou namelijk 2,15m lang zijn geweest.

Zwaard van Grutte Pier, vijftiende eeuw, ijzer en hout (lengte: 213 cm). Foto Laurens Aaij

illegale immigranten

De Chinese Tek Sing kiest het ruime sop in 1822. Opgepropt op het dek, blootgesteld aan de elementen zitten 1600 immigranten, die China zonder toestemming van de regering verlaten. Ze moeten het doen met het kleine beetje voedsel dat ze zelf kunnen meenemen en hebben nauwelijks genoeg ruimte om zich uit te strekken. De Tek Sing zal haar bestemming nooit bereiken, want in de buurt van Gaspar-Eiland slaat ze op de rotsen en zinkt. Slechts 100 opvarenden worden gered, de rest vindt een laatste rustplaats op de zeebodem.

een vlucht naar vrijheid

Zorgvuldig, bijna liefdevol vermaalt een Siciliaanse grijper talloze kleine bootjes. Ze zijn gebruikt door vluchtelingen die vanuit Noord-Afrika de Middellandse zee probeerden over te steken naar Europa. Met zijn enorme kaken bezingt de grijper het lot van vele onsuccesvolle vluchten naar vrijheid, die veel te vaak eindigden op de bodem van de zee. De film, genaamd Angels of Bureaucracy werd gemaakt door het kunstenaarsduo Broomberg & Chanarin en vraagt aandacht voor het onverbiddelijke lot van de vele bootvluchtelingen.

Bekijk hier de volledige film (duur: 11 min).

Speel video af

Broomberg & Chanarin (ZA, 1970 en GB, 1971), The Bureaucracy of Angels, 2017

vrijheid nu

Al snel na het einde van de Tweede Wereldoorlog hebben we een aantal wetten en rechten opgesteld, die de vrijheid van iedere mens moeten waarborgen. In het kader van 75 jaar bevrijding stelden we twaalf mensen uit Friesland dezelfde vraag: hoe vrij ben jij? Om jezelf te zijn, om je beroep uit te oefenen, of je religie aan te hangen. Om te gaan en te staan waar je zelf wilt.

Eén van die verhalen wordt verteld door Meysam Zeynalabedin. Hij heeft een eigen dansschool en geeft op verschillende plekken in Friesland dansles aan kinderen. De passie voor dansen ontdekte hij op jonge leeftijd. Maar in Iran, binnen het strenge gezin waarin Meysam opgroeide, was en is voor die passie geen ruimte.

Vrijheid nu, Meysam

 

ontdek meer