sits vanaf 11 maart te zien: sits, katoen in bloei

Exotisch en toch oer-Fries, dat is sits. Glanzend, gebloemd, handbeschilderd katoen uit India dat sinds de 16de eeuw Europa veroverde. Prachtige patronen die vertrouwd voelen en tegelijkertijd een heel bijzonder verhaal met zich meedragen. De tentoonstelling neemt je mee op een reis van India naar Hindeloopen, Indonesië en Japan.

Japonse rok van Indiase sits in kimonovorm, beschilderd met prunus en pijnboommotief op rode grond, gevoerd met eenvoudig bedrukt Indiase katoen. Katoen, handbeschilderd met behulp van beitsen en batiktechniek  Eerste kwart 18de eeuw.

Zeelieden van de VOC namen sinds 1602 de prachtige katoenen stoffen mee uit India om ze te kunnen ruilen tegen specerijen in Indonesië. Al gauw werden de geschilderde bloemen ook populair in Nederland en twee eeuwen later waren ze onderdeel van de Nederlandse streekdrachten. De vrouwenkleding in het Friese stadje Hindeloopen is het meest opvallend. Mede hierdoor heeft het Fries Museum een grote collectie sits.

Grote zonhoed van Italiaans stro met sitsen voering, beschilderd met dunne krullende ranken met grote bloemen en pluisvormen op witte grond. Katoen, handbeschilderd met behulp van beitsen en batiktechniek Sits: 1725-1750 Zonhoed ca. 1790.

In de tentoonstelling word je ondergedompeld in de grote variatie aan kleurrijke bloempatronen op rokken en jakken, maar bijvoorbeeld ook op enorme wapenpalempores (spreien met een familiewapen van ruim 3.5 x 2.5 meter). Daarnaast ontdek je de bijzondere techniek van dit ambacht, als je de verschillende stadia in het maakproces ziet. De klederdracht toont hoe de sits gekoesterd en bewaard werd. Een van de topstukken is een 18de-eeuwse kimono. Omdat Nederland in die tijd als enige toegang had tot Japan, kwam de ‘Japanse rok’ hier in de mode. De populariteit van de sits nam toe en zo kwam het dat er in India een kimono met sitspatronen van een Japanse pijnboom gemaakt werd en vervolgens weer in Nederland gedragen. Driehonderd jaar geleden werd hij beschilderd, maar hij ziet er nog steeds uit als nieuw. De kimono laat zien dat in de ogenschijnlijk simpele katoenen stof diverse culturen samen komen en dat het een product is van reizen naar verre oorden. 

Ook nu inspireert het katoen tot nieuwe initiatieven op het gebied van handwerk. Hoewel je het je misschien niet realiseert, komen sitspatronen nog regelmatig terug in de mode. Wellicht lig je ‘s avonds thuis wel onder een Ikea-dekbed met sitsbloemen. In samenwerking met de Textiel Factorij, tonen we hoe de sits nog steeds inspireert. De Textiel Factorij (de historische naam van de oude Nederlandse handelsposten in India) brengt Nederlandse kunstenaars en vormgevers samen met Indiase ambachtslieden. Een aantal van deze kunstenaars toont het resultaat van deze samenwerking in deze tentoonstelling over Sitsen. Onder anderen Barbara Broekman en Fransje Killaars laten zich inspireren door de collectie van het museum en maken vervolgens een installatie voor de tentoonstelling binnen het project van de Textiel Factorij.