recent gevonden fibula krijgt plaats

recent gevonden fibula krijgt plaats in goudtentoonstelling fries museum

Al enkele jaren ligt een voetplaat van een fibula in de vitrine van detectorzoeker Tjeerd Hiemstra. Totdat zijn zoekmaat Wytse Tjepkema jaren later op dezelfde plek in noordelijk Oostergo de kopplaat van een fibula vindt. Tot ieders verbazing blijken de stukken bij elkaar te horen. De bijzondere fibula is vanaf 29 maart aanstaande in volle glorie te zien in de tentoonstelling Goud - Gevonden schatten uit de middeleeuwen in het Fries Museum in Leeuwarden.

De bijzondere vondst is een Scandinavisch, verguld zilveren mantelspeld van 5,5 cm lang, die uit de late 5de of begin 6de eeuw komt. Deze fibula is voor de geschiedenis van Friesland van onschatbaar belang. Het stuk is namelijk een directe voorloper van latere mantelspelden, zoals de fibula van Wijnaldum (ca. 600 na Chr.). Ook is het een mantelspeld, die uit Nederland tot op heden onbekend was.

Fibula Oostergo. Foto: F.de Vries

mythologische versieringen


De speld toont prachtige versieringen uit de Noordse mythologie. Op twee plekken is vermoedelijk Wodan (Odin) afgebeeld tussen twee dierlijke figuren. Dit zijn waarschijnlijk Odins raven Huginn en Munnin (‘geheugen’ en ‘gedachten’) die dagelijks uitvliegen over de wereld om Odin van informatie te voorzien. Vergelijkbare mythologische verwijzingen zijn ook op andere sieraden te zien in Goud - Gevonden schatten uit de middeleeuwen, zoals op de beroemde fibula van Wijnaldum.

datering


De mantelspeld dateert uit ca. 480-530 na Chr. Nadat het kustgebied na de Romeinse tijd een eeuw lang vrijwel onbewoond was, trokken nieuwe mensen (de ‘Angelsaksen’) naar Friesland. Hun leiders toonden hun positie door het dragen van dergelijke sieraden. Hoewel de fibula dateert uit de periode waarin voor het eerst na de Romeinse tijd weer een eigen Friese stijl ontstond, is deze speld nog Scandinavisch van vorm.

De tentoonstelling Goud - Gevonden schatten uit de middeleeuwen wordt mede mogelijk gemaakt door BankGiro Loterij, Stichting Woudsend Anno 1816, Het Nieuwe Stads Weeshuis, St. Anthony Gasthuis, Fonds Bolsward-Dronrijp 1993, Van Heloma Stichting, P.W. Janssen’s Friesche Stichting, Stichting Ritske Boelema Gasthuis.

Het Fries Museum wordt mede gefinancierd door de Ir. Abe Bonnema Stichting, de Provincie Fryslân, het Samenwerkingsverband Noord-Nederland, EZ/Kompas en de BankGiro Loterij.